5 Persian Short Stories for Intermediate Learners

رضا بیست سال بود که تاکسی می‌راند. هر روز صبح ساعت شش از خانه بیرون می‌رفت و تا شب ده، یازده، گاهی دوازده در خیابان‌های تهران می‌چرخید.

زنش همیشه می‌گفت: «رضا، تو با این ماشین ازدواج کردی، نه من.»

رضا می‌خندید و جواب می‌داد: «این ماشین نون ما رو میده.»

یک روز پاییزی، زنی سوار تاکسی شد. جوان بود، شاید سی ساله. یک کیف بزرگ داشت و چشم‌هایش قرمز بود، انگار گریه کرده بود.

. میدان آزادی، لطفاً.

رضا از آینه نگاهش کرد. چیزی نگفت. در تهران، راننده تاکسی‌ها همه چیز می‌بینند: عروس‌هایی که به خانه شوهر می‌روند، مردهایی که از بیمارستان برمی‌گردند، بچه‌هایی که اولین روز مدرسه‌شان است. رضا یاد گرفته بود کِی حرف بزند و کِی ساکت باشد.

ترافیک بد بود. مثل همیشه. زن گفت: «آقا، از بزرگراه نرید. از خیابون‌های فرعی برید.»

رضا گفت: «خیابون‌های فرعی هم شلوغه، خانم. ولی امتحان می‌کنم.»

ده دقیقه‌ای ساکت بودند. بعد زن گفت: «دارم میرم فرودگاه. یعنی… اول میدان آزادی، بعد فرودگاه.»

. فرودگاه؟ مسافرت میرید؟

. دارم میرم. همین. برنمی‌گردم.

رضا فهمید. بعضی آدم‌ها سوار تاکسی می‌شوند و یک زندگی را پشت سر می‌گذارند. این هم یکی از آن‌ها بود.

وقتی رسیدند میدان آزادی، زن از ماشین پیاده شد. ده دقیقه به برج نگاه کرد. بعد برگشت و نشست.

. حالا فرودگاه.

رضا حرکت کرد. در آینه دید که زن دارد آرام گریه می‌کند. یک دستمال کاغذی از جلو برداشت و بدون حرف به عقب داد.

وقتی رسیدند فرودگاه، زن پول تاکسی را داد و گفت: «ممنون. شما راننده خوبی هستید.»

رضا گفت: «قدمتون سلامت. هر جا میرید، خوش باشید.»

و تماشا کرد که زن با کیف بزرگش رفت داخل فرودگاه و بین آدم‌ها گم شد.

مادربزرگ من، بی‌بی زهرا، هشتاد و سه سالش بود و هنوز هر روز صبح زودتر از همه بیدار می‌شد.

خانه‌اش در یکی از کوچه‌های قدیمی اصفهان بود. نزدیک میدان نقش جهان. خانه‌ای قدیمی با حیاط بزرگ و یک حوض آبی وسطش. دیوارها کاشی‌های آبی داشتند که بعضی‌هایشان شکسته بود.

هر وقت به اصفهان می‌رفتم، بی‌بی اول صورتم را می‌بوسید، بعد می‌گفت: «لاغر شدی. نمی‌خوری؟» فرقی نمی‌کرد پنج کیلو اضافه کرده باشم یا نه. همیشه لاغر بودم به نظرش.

بی‌بی زهرا بهترین آشپز دنیا بود. این را نمی‌گویم چون مادربزرگم بود. می‌گویم چون هر کسی غذایش را می‌خورد، همین را می‌گفت. خورشت فسنجان او با هیچ رستورانی قابل مقایسه نبود.

یک بار از او پرسیدم: «بی‌بی، رمز آشپزیت چیه؟»

گفت: «حوصله. غذا عجله نمی‌خواد. آدم‌ها هم.»

عصرها روی تخت چوبی توی حیاط می‌نشست و چای می‌خورد. همسایه‌ها می‌آمدند. زن‌های محله دور هم جمع می‌شدند و حرف می‌زدند. از بچه‌هایشان، از قیمت‌ها، از سریال‌های تلویزیون.

بی‌بی گوش می‌داد و گاهی یک جمله می‌گفت که همه را ساکت می‌کرد. مثلاً وقتی خانم احمدی شکایت می‌کرد که شوهرش حرفش را گوش نمی‌دهد، بی‌بی گفت: «گوش بده که شنیده بشی.»

پارسال، بی‌بی زهرا مریض شد. رفتم اصفهان. روی همان تخت چوبی نشسته بود، یک پتوی نازک روی پاهایش. لاغرتر شده بود. ولی وقتی مرا دید، همان لبخند همیشگی‌اش را زد و گفت: «لاغر شدی. نمی‌خوری؟»

و من خندیدم و گریه کردم، همزمان.

سارا سه ماه بود که در برلین زندگی می‌کرد و هنوز عادت نکرده بود.

همه چیز فرق داشت. هوا سرد بود. نه سرمای تهران که خشک است و می‌شود تحملش کرد، بلکه سرمایی خاکستری و مرطوب که تا استخوان می‌رفت. آدم‌ها مودب بودند ولی دور. لبخند می‌زدند ولی دعوتت نمی‌کردند.

هم‌اتاقیش یک دختر آلمانی بود به نام لنا. لنا آدم خوبی بود ولی ساعت ده شب می‌رفت بخوابد. سارا تا ساعت دو شب بیدار بود. عادت تهرانی.

دلش برای چیزهای عجیبی تنگ شده بود. نه فقط خانواده و دوست‌هایش. بلکه صدای بوق ماشین‌ها، بوی نان سنگک صبح، حتی ترافیک ساعت پنج عصر.

یک شب، توی آشپزخانه خوابگاه، داشت سعی می‌کرد قورمه سبزی درست کند. سبزی خشک را از یک مغازه ایرانی در کروزبرگ خریده بود. لیمو عمانی پیدا نکرده بود، جایش لیمو تازه گذاشت.

بو که بلند شد، یک پسر ایرانی از طبقه بالا آمد پایین.

. ببخشید… این بوی قورمه سبزیه؟

سارا خندید.. آره، ولی نسخه مهاجرتی. بدون لیمو عمانی.

پسر. اسمش امیر بود. نشست و شروع کردند به حرف زدن. امیر سه سال بود برلین بود. مهندسی می‌خواند.

امیر گفت: «سال اول سخته. ولی عادت می‌کنی. فقط سعی نکن همه چیز رو مثل ایران بکنی. اینجا زندگی‌ت رو بساز، ولی ریشه‌هات رو فراموش نکن.»

سارا فکر کرد این یکی از آن جمله‌هایی بود که ساده بود ولی فهمیدنش سال‌ها طول می‌کشید.

غذا که آماده شد، دو تایی خوردند. قورمه سبزی بدون لیمو عمانی، در آشپزخانه خوابگاهی در برلین. مزه خانه نمی‌داد. ولی بد هم نبود.

حاج‌آقا مصطفی سی سال بود که سوپرمارکت کوچکی داشت سر کوچه ما. مغازه‌اش نه بزرگ بود و نه شیک، ولی همه چیز داشت. از نان و پنیر تا قرص سردرد و شارژ موبایل.

صبح‌ها ساعت هفت مغازه را باز می‌کرد. کرکره را می‌زد بالا، جعبه‌های میوه را می‌چید جلوی در، و رادیو را روشن می‌کرد. همیشه رادیو گوش می‌داد. نه موسیقی، بلکه اخبار.

حاج‌آقا اسم همه بچه‌های محله را بلد بود. وقتی مادری می‌فرستاد بچه‌اش برای خرید، بچه فقط باید می‌گفت: «مامانم گفت بنویسید.» یعنی نسیه بخرد و بعداً حساب کنند. حاج‌آقا هیچوقت نه نگفت.

یک دفتر کوچک داشت که حساب همه را توش می‌نوشت. با مداد. می‌گفت: «خودکار پاک نمیشه. مداد رو می‌شه پاک کرد. آدم‌ها هم باید بتونن اشتباهاتشون رو پاک کنن.»

عصرها، پیرمردهای محله می‌آمدند و روی صندلی‌های پلاستیکی جلوی مغازه می‌نشستند. چای می‌خوردند و بحث می‌کردند. درباره فوتبال، درباره سیاست، درباره اینکه دنیا دارد عوض می‌شود و قدیم‌ها بهتر بود.

حاج‌آقا گوش می‌داد و هر از گاهی می‌گفت: «قدیم‌ها هم خوب نبود. فقط ما جوان‌تر بودیم.»

پارسال، یک سوپرمارکت بزرگ و مدرن سر خیابان اصلی باز شد. قیمت‌هایش ارزان‌تر بود. نورهای روشن داشت و موسیقی ملایم پخش می‌کرد. کم‌کم مشتری‌های حاج‌آقا کمتر شدند.

یک روز رفتم مغازه‌اش. خلوت بود. گفتم: «حاج‌آقا، اوضاع چطوره؟»

لبخند زد.. مغازه خلوته ولی دلم شلوغه. سی سال خاطره تو این مغازه‌ست. اون‌ها رو هیچ سوپرمارکتی نمی‌تونه بخره.

هر سال عید نوروز، خانواده ما در خانه عمو‌جان جمع می‌شدند. خانه عموجان در شمال تهران بود. یک آپارتمان بزرگ در طبقه چهارم، با بالکنی که کوه‌ها از آنجا دیده می‌شد.

عمو‌جان همیشه اول از همه سفره هفت‌سین را آماده می‌کرد. خیلی جدی‌اش بود. سبزه باید سبزترین سبزه شهر باشد. سکه‌ها باید برق بزنند. ماهی قرمز باید توپول و سالم باشد.

زن‌عمو هم از صبح در آشپزخانه بود. سبزی‌پلو با ماهی. غذای سنتی شب عید. بوی سبزی سرخ‌شده کل آپارتمان را پر می‌کرد.

ما بچه‌ها. من و پسرعموهایم. منتظر یک چیز بودیم: عیدی. هر بزرگ‌تری که می‌آمد، یک اسکناس تا شده لای قرآن یا لای یک کتاب شعر می‌گذاشت و به ما تعارف می‌کرد.

تعارف‌بازی شروع می‌شد:

. نه، نمی‌خوام. ممنون.
. بگیر، بابا جان. عیده.
. نه واقعاً، زحمت نکشید.
. تعارف نکن. بگیر.

و بالاخره ما پول را می‌گرفتیم. با خوشحالی‌ای که سعی می‌کردیم پنهان کنیم ولی نمی‌توانستیم.

لحظه تحویل سال که می‌رسید، همه دور سفره هفت‌سین جمع می‌شدند. عموجان قرآن می‌خواند. مادربزرگ دعا می‌کرد. بابا و عمو همدیگر را بغل می‌کردند. زن‌عمو گریه می‌کرد. هر سال گریه می‌کرد و می‌گفت: «خدا کنه سال خوبی باشه.»

بعد شام. بعد چای و شیرینی. بعد بحث درباره اینکه کدام برنامه تلویزیون بهتر بود. بعد خوابیدن بچه‌ها روی زمین با پتو. بعد صدای آهسته بزرگ‌ترها که تا صبح حرف می‌زدند.

حالا من در میلان زندگی می‌کنم. عموجان سال پیش فوت کرد. آپارتمان را فروختند. خانواده پراکنده شده. بعضی‌ها تهران، بعضی‌ها کانادا، بعضی‌ها آلمان.

ولی هر سال، شب عید، وقتی ساعت تحویل سال می‌رسد، گوشی‌ام پر می‌شود از پیام. همه همان جمله را می‌نویسند: «عیدت مبارک.» و من می‌فهمم که آن خانه هنوز وجود دارد. نه در شمال تهران، بلکه در پیام‌هایی که هر سال رد و بدل می‌شوند.